Onstaan en naam

Archeologische vondsten

Vanaf ongeveer 57 voor Christus veroverden de Romeinen deze streek, waar toen Keltische stammen leefden. Concrete bronnen over Geel uit die tijd ontbreken, uitgezonderd de zeldzame archeologische vondsten.

Vroegere archeologische vondsten uit het steen- en ijzertijdperk wijzen op menselijke aanwezigheid op het grondgebied van de gemeente. Ook bij de in 2006 en 2011 uitgebreide opgravingen in de Sint-Dimpnawijk zijn sporen van bewoning tijdens het ijzertijdperk (ca. 750 tot 50 voor Christus) aan het licht gekomen. Relicten uit de Romeinse tijd en uit de vroege en volle middeleeuwen werden eveneens ontdekt. Al de blootgelegde overblijfselen zoals die van huizen (ijzertijd en Romeinse tijd), van grafheuvels (ijzertijd), van bootwoningen en van een waterput (middeleeuwen), geven ons de zekerheid van menselijke bewoning en bedrijvigheid in een ver verleden.

Middeleeuwse legende

Een vage schriftelijke verwijzing naar het bestaan van Geel in de volle middeleeuwen wordt aangebracht door de Vita Sanctae Dimpnae, de legende van de heilige Dimpna, de patrones van onze gemeente. De auteur, een kanunnik van Kamerijk, Petrus Cameracencis, schreef dat verhaal rond 1247. Tot dan, zo beweerde de kanunnik, was het alleen door mondelinge overlevering bekend. Volgens die legende zouden er in Geel een vijftiental woningen hebben gestaan toen Dimpna daar aankwam. De auteur geeft geen enkele precisie omtrent het tijdstip.

Het gaat hier echter over een legende en historisch gezien is ze helaas van weinig waarde. Maar het minste wat u kunt zeggen, is dat omstreeks de tijd dat de Kamerijkse kanunnik de Vita neerschreef, de toenemende verering van de heilige Dimpna een grote bijdrage had geleverd voor de groei en de ontwikkeling van Geel. De bedevaartplaats werd druk bezocht en verwierf een wijd en zijd verspreide reputatie.

Naam Geel

De naam Geel zou van Germaanse oorsprong zijn, maar de betekenis ervan is niet eenvoudig te duiden. Volgens taaldeskundigen houdt de naam van onze stad alleszins verband met de kleur geel. Voor de ene is de etymologische betekenis ervan hogergelegen bosje op gelige zandgrond; anderen houden het bij poel (of ven) met gelige bodem.

Naar 'Het Land van Geel'