Eikenprocessierupsen

Meld processierupsen op openbaar domein

De eerste eikenprocessierupsen kruipen in april uit hun eitjes. Normaal gesproken zullen de eerste rupsen halverwege mei brandharen krijgen. Tot dan zijn de rupsen nog ongevaarlijk, maar het zijn juist die venijnige brandhaartjes die voor een geïrriteerde huid kunnen zorgen, zoals rode vlekken, bultjes of blaasjes, jeuk en een brandend gevoel.

Waar grijpt stad Geel in?

  • De stad bestrijdt processierupsen wel in:
    • woonkernen (enkel de bomen op openbaar domein)
    • druk bezochte plaatsen zoals:
      • begraafplaatsen
      • recreatieve zones (terreinen van jeugdbeweging)
      • belangrijke fiets- en wandelwegen
      • scholen
      • zorginstellingen
  • De stad bestrijdt processierupsen niet in:
    • agrarisch gebied
    • natuurgebied
    • privédomein

Meldingen

Als de stad een melding ontvangt van eikenprocessierupsen op het openbaar domein, gaat een medewerker van de stad eerst ter plaatse kijken om de graad van aantasting en de omstandigheden te controleren.

De medewerkers van de stedelijke werkplaats en de gemeenschapswachten brengen steeds een waarschuwingslint aan rond de bomen met processierupsen en melden de locatie aan het contactcentrum grondgebonden zaken van de stad Geel. Deze maatregel heeft een drievoudig doel:

  1. Om iedereen te waarschuwen voor de aanwezigheid van de rupsen en het risico op irritatie door brandharen.
  2. Om de firma te informeren die de bestrijding uitvoert.
  3. Het contactcentrum grondgebonden zaken geeft de meldingen in op de interactieve eikenprocessierupskaart van het provinciebestuur die zo de grootte van de plaag kan opvolgen.
  4. Als er ook een groen lint rond de boom hangt, wil dit zeggen dat er een bestrijdingsmiddel (zie verder) is ingezet en dat de boom behandeld werd. 

Preventieve bestrijding

De stad test enkele biologische bestrijdingsmethoden uit zoals:

  • het aantrekken van mezen (natuurlijk vijand van de rups) door nestkasten op te hangen.
  • het aantrekken van natuurlijke vijanden door een aangepast bermbeheer.
  • het bevestigen van plastic folie aan zomereiken op enkele locaties waar vorig jaar bijzonder veel rupsen voorkwamen. Dit zou ervoor zorgen dat de nesten niet laag gevormd worden.
  • het verhogen van nectaraanbod en/of schuilgelegenheid voor sluipwespen en sluipvliegen.

Bestrijdingsmethoden bij overlast

Als de eikenprocessierups overlast veroorzaken, zijn dit de meest gebruikte bestrijdingsmethoden in Geel:

  • zuigen, dit wordt in Geel het vaakst toegepast en is efficiënt, snel en veilig.
  • branden, dit wordt regelmatig toegepast in Geel.

Dit gebeurt altijd door een gespecialiseerde firma in opdracht van stad Geel.

  • spuiten met een natuurlijk product met een lijm op waterbasis dat ervoor zorgt dat de rupsen en de brandharen worden vastgelijmd aan elkaar en verschrompelen. 

Dit wordt door de gemeenschapswachten of de bomenploeg van de stad gedaan. Meer info in dit filmpje: 

Wat met processierupsen op privédomein?

De stad onderneemt geen actie op privédomein.

  • Voor problemen in uw eigen tuin neemt u zelf contact op met een gespecialiseerde firma. Op deze website onder puntje 4 vindt u een lijst van gespecialiseerde firma's.
  • Merkt u processierupsen op privédomein in uw buurt dan vraagt u de eigenaar om de nodige stappen te ondernemen.
  • U kunt deze nesten best zelf ingeven op de interactieve eikenprocessierupskaart van het provinciebestuur. Zo krijgt de provincie een goed beeld van de grootte van de plaag.
  • U kunt zelf ook een bouwplan downloaden voor een nestkast voor koolmees en pimpelmees.
  • U kunt nog dingen ondernemen om eikenprocessierupsen biologisch te bestrijden, meer info op de pagina 'Veelgestelde vragen' van de provincie Antwerpen.

Langs de kanalen

Op de website van de Vlaamse Waterweg vindt u meer informatie over de bestrijding van eikenprocessierupsen langs de kanalen. Als u een melding wilt maken van eikenprocessierupsen, kan dat via info@vlaamsewaterweg.be.

Onderzoek van de provincie

Aan de hand van de interactieve eikenprocessierupskaart volgt de provincie Antwerpen de verspreiding op en ondersteunt ze bij de bestrijding.

De provincies Antwerpen en Limburg plannen – op voorwaarde van goedkeuring van de aanvraag voor een Europees LIFE+-project in juni 2020 – het aantrekken van mezen en natuurlijke vijanden grootschalig en wetenschappelijk onderbouwd te demonstreren aan alle gemeenten en aannemers. Het LIFE+-project heeft als doel om de effectiviteit en de toepasbaarheid van deze twee maatregelen vast te stellen.

Aan de hand van een beslissingsboom kan er beslist worden waar er welke methode het beste wordt toegepast om de gezondheidshinder te verminderen. Het effect van deze maatregelen op de populatiegrootte van de eikenprocessierups zal 5 jaar wetenschappelijk opgevolgd worden (september 2020 - augustus 2025).

Stad Geel heeft zich hiervoor in 2019 kandidaat gesteld als pilootgemeente.

In onderstaand filmpje geeft de provincie meer info over de eikenprocessierupsen en de bestrijding ervan.